Nafn nemanda: Berglind Hansen
Námsleið: Menntun allra og stoðþjónusta, M.Ed.
Leiðbeinandi: Renata Emilsson Pesková
Sérfræðingur: Susan Rafik Hama

Ágrip: Á undanförnum árum hefur íslenskt samfélag tekið miklum breytingum með vaxandi fjölmenningu og samhliða hefur hlutfall nemenda með fjölbreyttan tungumála- og menningarbakgrunn aukist. Rannsóknir benda til þess að þessi nemendahópur standi höllum fæti námslega samanborið við jafnaldra. Til að stuðla að inngildingu og félaglegu réttlæti með jöfnum tækifærum þarf að styðja betur við hópinn, en tungumálið er lykillinn að þátttöku í lýðræðislegu samfélagi. Mikilvægur liður í þeirri vegferð er að kennarar geti metið stöðu og framfarir nemenda í íslensku sem öðru tungumáli (ÍSAT) til að veita viðeigandi stuðning og aðlaga kennslu að þörfum þeirra. Markmið rannsóknarinnar er að leita árangursríkra leiða fyrir námsmat í ÍSAT til að styðja við inngildingu nemenda. Beitt var blandaðri aðferðafræði þar sem annars vegar var gerð eigindleg samanburðargreining á opinberri umgjörð og matstækjum á Norðurlöndunum. Hins vegar var framkvæmd megindleg spurningarkönnun meðal grunnskólakennara til að varpa ljósi á núverandi starfshætti við námsmat í ÍSAT. Niðurstöður benda til þess að hin Norðurlöndin búi yfir heilstæðari umgjörð um kennslu og námsmat í öðru máli en Ísland. Þar er lögð rík áhersla á að samfellda tungumálaþróun í öllum námsgreinum og ábyrgð námsgreinakennara skýr með markvissu samstarfi. Niðurstöður spurningarkönnunarinnar sýna að þótt að ÍSAT kennarar telji sig almennt örugga við mat á stöðu nemenda þá var námsmat óreglulegt og skorti verulega sérhæfingu í fagið, en aðeins 20% þátttakenda höfðu sérhæft sig í ÍSAT kennslu. Þá reyndist þekking á Sam evrópska tungumálarammanum (e. CEFR) vera takmörkuð en hæfnistig í ÍSAT byggja á rammanum. Rannsóknin undirstrikar þörf á heildstæðri umgjörð um kennslu og námsmat fyrir ÍSAT til að styðja betur við námsframvindu nemenda með fjölbreyttan tungumála- og menningarbakgrunn. Niðurstöðurnar veita menntayfirvöldum á Íslandi innsýn í umgjörð annars máls á hinum Norðurlöndunum og útfærslur á matstækjum sem hægt væri að styðjast við til að þróa heildstæða umgjörð um íslensku sem annað tungumál.