Nafn nemanda: Harpa Björgvinsdóttir
Námsleið: Kennslufræði yngri barna í grunnskóla, M.Ed.
Leiðbeinandi: Kristján Ketill Stefánsson
Sérfræðingur: Eyrún María Rúnarsdóttir

Ágrip: Vellíðan íslenskra unglinga fór að jafnaði versnandi þvert á árganga á árunum 2018 til ársins 2022. Sömuleiðis virtist draga úr vellíðan með hækkandi aldri innan hvers árgangs. Margir íslenskir unglingar upplifðu einnig skort á fullgildi í skóla (e. school belonging) og er það áhyggjuefni þar sem að upplifun af fullgildi í skóla telst grundvallarþáttur fyrir vellíðan. Fyrri rannsóknir hafa gefið til kynna að samband nemenda við kennara sé mikilvægt fyrir bæði fullgildi þeirra og vellíðan. Markmið rannsóknarinnar var að kanna forspárþætti vellíðunar á mið- og unglingastig, til að staðfesta tengsl sem nýta mætti til áherslubreytinga í störfum kennara. Rannsóknin er úrvinnsla á fyrirliggjandi gögnum úr nemendakönnun Skólapúlsins skólaárið 2024-2025. Úrtak rannsóknarinnar var hentugleikaúrtak 93 stórra og meðalstórra skóla á Íslandi. Þátttakendur voru 18.001 nemandi í 6. – 10. bekk. Niðurstöðurnar bentu til þess að vellíðan stúlkna væri töluvert minni á unglingastigi en miðstigi en að vellíðan drengja væri áþekk á mið- og unglingastigi. Niðurstöðurnar bentu jafnframt til þess að vellíðan stúlkna á unglingastigi sem svöruðu á öðru tungumáli en íslensku væri að jafnaði lakari en annarra nemenda. Niðurstöður formgerðarlíkans (e. stuctural equation model) gáfu til kynna að samband nemenda við kennara tengdist vellíðan á jákvæðan hátt, bæði beint (β = 0,25) og óbeint (β = 0,13) um upplifun nemenda af fullgildi í skólanum. Niðurstöðurnar eru í samræmi við nýlegar erlendar niðurstöður á miðlunarhlutverki fullgildis í skólanum fyrir vellíðan ungs fólks. Enn fremur mikilvægi þess að kennarar nýti sér gagnreynda kennsluhætti (t.d. samvinnunám) til að efla upplifun nemenda af fullgildi í skólanum og styðji með því við vellíðan unglinga.