Nafn nemanda: Harpa Björgvinsdóttir
Námsleið: Kennslufræði yngri barna í grunnskóla, M.Ed.
Leiðbeinandi: Kristján Ketill Stefánsson
Sérfræðingur: Eyrún María Rúnarsdóttir

Ágrip: Vellíðan íslenskra unglinga fór að jafnaði versnandi þvert á árganga á árunum 2018 til ársins 2022. Sömuleiðis virtist draga úr vellíðan með hækkandi aldri innan hvers árgangs. Margir íslenskir unglingar upplifðu einnig skort á fullgildi í skóla (e. school belonging) og er það áhyggjuefni þar sem upplifun af fullgildi í skóla telst grundvallarþáttur fyrir vellíðan. Fyrri rannsóknir hafa gefið til kynna að samband nemenda við kennara sé mikilvægt fyrir bæði fullgildi nemenda og vellíðan unglinga. Markmið rannsóknarinnar var að kanna forspárþætti vellíðanar á mið- og unglingastig sem nýta mætti til áherslubreytinga í störfum kennara. Unnið var úr fyrirliggjandi gögnum úr nemendakönnun Skólapúlsins skólaárið 2024-2025. Úrtak rannsóknarinnar var hentugleikaúrtak 93 stórra og meðalstórra skóla á Íslandi. Þátttakendur voru 18.001 nemandi í 6. – 10. bekk. Niðurstöðurnar bentu til þess að vellíðan stúlkna væri töluvert minni á unglingastigi en miðstigi en að vellíðan drengja væri áþekk á mið- og unglingastigi. Niðurstöðurnar gáfu jafnframt til kynna að vellíðan stúlkna á unglingastigi sem svöruðu á öðru tungumáli en íslensku væri að jafnaði lakari en annarra nemenda. Formgerðarlíkan (e. stuctural equation model) benti til að samband nemenda við kennara spáði fyrir um vellíðan nemenda á jákvæðan hátt á tvo vegu. Annarsvegar með beinni forspá (β = 0,20) og hinsvegar með óbeinni forspá (β = 0,15) sem miðlað var um upplifun nemenda af fullgildi í skólanum. Niðurstöðurnar eru í samræmi við nýlegar erlendar niðurstöður á miðlunarhlutverki fullgildis í skólanum fyrir vellíðan ungs fólks. Niðurstöður rannsóknarinnar benda til mikilvægis þess að kennarar skapi jákvæðan bekkjarbrag og bekkjarmenningu til að efla upplifun nemenda af fullgildi í skólanum og styðji þannig við vellíðan unglinga.