Nafn nemanda: Hugrún Jóhannsdóttir
Námsleið: Menntun allra og sérkennslufræði, M.Ed
Leiðbeinandi: Anna-Lind B. Pétursdóttir
Sérfræðingur: Ingibjörg Kaldalóns

Ágrip: Krefjandi hegðun nemenda er vel þekkt áskorun í grunnskólum og getur haft neikvæð áhrif á kennslu, nám og líðan, bæði nemenda og kennara. Erlendar og innlendar rannsóknir hafa sýnt að slík hegðun geti aukið streitu kennara, dregið úr starfsánægju og haft neikvæð áhrif á námsumhverfið. Jafnframt benda rannsóknir til að notkun á gagnreyndum bekkjarstjórnunaraðferðum geti aukið æskilega hegðun og bætt vinnufrið. Dæmi um slíka aðferð er PAX Good behavior game. Hér á landi er unnið að því að staðfæra aðferðina undir heitinu Spekt. Í rannsókninni er áhersla lögð á að skoða upplifun kennara af notkun aðferðanna í bekkjarstjórnun.
Markmið rannsóknarinnar voru að kanna hvernig grunnskólakennarar í 1. og 3. bekk upplifa krefjandi hegðun nemenda og bekkjarstjórnun fyrir og eftir starfsþróun í Spekt-aðferðum, auk þess að meta upplifun þeirra af áhrifum aðferðanna á námsumhverfi, hegðun nemenda og eigin líðan í starfi. Um er að ræða eigindlega viðtalsrannsókn sem er hluti af stærra rannsóknarverkefni; Hópstjórnun- nám og líðan. Tekin voru hálfstöðluð einstaklingsviðtöl við sex kennara í ónefndum grunnskóla á höfuðborgarsvæðinu; fjóra kennara í 1. bekk og tvo í 3. bekk. Viðtölin voru tekin áður en innleiðing á aðferðum Spekt hófst og að lokinni innleiðingu sem fylgt var eftir með fjórum örnámskeiðum og reglulegri handleiðslu. Viðtölin voru greind með þemagreiningu. Með rannsókninni er leitast við að veita innsýn í það hvernig kennarar upplifa breytingar á eigin bekkjarstjórnun ásamt þeirra mati á hegðun og líðan nemenda og hvaða áhrif þeir telja Spekt-aðferðir hafa haft á eigin starfsánægju og starfshætti.
Niðurstöður benda til markvissari jákvæðrar bekkjarstjórnunar með fyrirbyggjandi nálgun og áherslu á æskilega hegðun. Þátttakendur telja notkun Spekt aðferða stuðla að vinnufriði, virkni nemenda og jákvæðara námsumhverfi. Þátttakendur upplifðu einnig faglega þróun, þar á meðal aukið öryggi í bekkjarstjórnun og fleiri verkfæri til að bregðast við hegðun nemenda. Jafnframt benda niðurstöður til þess að stuðningur, samstarf og eftirfylgni séu mikilvægir þættir í árangursríkri innleiðingu aðferðanna. Niðurstöður varpa ljósi á það hvernig slíkar gagnreyndar aðferðir nýtast kennurum í bekkjarstjórnun ásamt þeim stuðningi sem kennarar á vettvangi telja mikilvægan fyrir árangursríka innleiðingu þeirra.