Nafn nemanda: Kristjana Björnsdóttir
Námsleið: Menntun allra og sérkennslufræði, M.Ed.
Leiðbeinandi: Svava Pétursdóttir
Sérfræðingur: Edda Óskarsdóttir

Ágrip: Gervigreind byggð á stórum mállíkönum hefur verið mjög áberandi í öllu samfélaginu á síðustu árum. Markmiðið með þessari rannsókn er að komast að því hvernig slík gervigreind getur hjálpað kennurum í menntun allra og sérkennslu í sínum störfum. Gerð var starfendarannsókn þar sem höfundur sjálfur og fjórir aðrir sérkennarar á grunnskólastigi prófuðu að notfæra sér gervigreind í störf sín yfir tveggja mánaða prófunartímabil. Tekin voru einstaklingsviðtöl við þátttakendurna fyrir og eftir tímabilið, og hópviðtal við alla þátttakendurna á miðju tímabilinu. Ég hélt rannsóknardagbók þar sem ég greindi starfshætti mína í gegnum ferlið og nýtti þá greiningu til að bæta vinnu mína með gervigreind í skrefum. Gagnagreining fór einnig fram með þemagreiningu á svörum hinna þátttakendanna.

Ég náði ágætum árangri í því að bæta störf mín sem sérkennari með hjálp gervigreindar. Í byrjun þekkti ég lítið til og hafði litla reynslu. Með því að prófa mig áfram á prófunartímabilinu og greina útkomuna náði ég betri tökum á því að nýta gervigreind m.a. við námsefnisgerð. Eftir starfendarannsóknina þekki ég fleiri gervigreindartól og er meðvituð um þá möguleika og þær takmarkanir sem þeim fylgja.

Aðrar helstu niðurstöður eru annars vegar að gervigreind getur veitt sérkennurum öfluga aðstoð við að vinna störf sem eru bæði orku- og tímafrek, sérstaklega við að einstaklingsmiða námsefni út frá áhugasviðum nemenda, gera einstaklingskennsluáætlanir, og túlka niðurstöður greininga og prófa. Hins vegar gefa niðurstöður til kynna að þekking kennara á gervigreind og þeim möguleikum sem henni fylgja sé ekki eins og best verður á kosið. Mörg mismunandi gervigreindarverkfæri, sérhæfð í afmörkuðum verkefnum, standa nú til boða, og það er erfitt að fylgja hinni hröðu þróun á þessu sviði. Þó nokkrar takmarkanir eru á þeim verkfærum sem í boði eru. Flest þeirra bjóða aðeins takmarkaða virkni án áskriftar, og mörg skortir sérhæfingu í sumum þeirra kennsluaðferða sem notast er við hér á landi.

Ýmsar áhættur fylgja innleiðingu og notkun gervigreindar. Má þar nefna að svörin eru oft óútreiknanleg og gæðin eru misjöfn. Auk þess þarf að huga vel að sjónarmiðum tengdum persónuvernd. Fagmennska kennara skiptir því höfuðmáli þegar unnið er með gervigreind. Mikilvægt er að kennarar og skólastjórnendur fái fræðslu um möguleika gervigreindar og þær áhættur sem fylgja notkun hennar.